Hormon Analizleri Hormonlar endokrin bezinden veya bazı üretici organlardan kana salgılanan maddelerdir. Bu maddeler vücut sistemlerinin işlemesinde etkin rol alan, metabolik oluşumlara aracılık eden sinyal molekülleridir. Hormonlar çok sayıda çeşide ve fonksiyona sahiplerdir. Çoğunlukla kan testleri ile hormon düzeylerinin ölçümü, hormonların çeşitli hastalıklara sebep olup olmadığı ve mevcut seyirleri takip edilir. Birbirinden farklı çeşitli hormon testleri vardır, hatta bazı kan testleri de aslında hormon testidir. Bazı kapsamlı hormon testleri ise sadece özel laboratuvarlar aracılığıyla yapılmaktadır. Vücutta bulunan çok sayıda hormon türünün özgün görevleri vardır ve tükürük, kan, idrar gibi testler üzerinden hormonal ölçümler yapılabilir. Genelde insanlar tarafından çok da umursanmayan bir konu olmasıyla birlikte aslında hormonlar oldukça önemlidir. Büyüme, gelişme, kilo kontrolü, psikoloji, sindirim sistemi, gebelik ve genel sağlık konularında hormonların oynadığı roller belirlieyicidir. Hormonlardaki eksiklik ya da yükseklik kişiyi türlü sağlık sorunlarıyla karşı karşıya bırakabilir. Dolayısıyla çeşitli semptomlarla ile doktora başvurulduğunda yaşanılan problem aslında hormon düzeyindeki bozukluktan kaynaklanıyor olabilir. Bu durumda, tanı koymak adına kan dolaşımındaki hormon düzeylerinin bilinmesi kritik bir hale gelir. Hormonlar birbiri arasında da ilişkilidirler. Bir hormonda yaşanan anormallik bir başka hormon salınımını da etkileyebilir aynı zamanda bu etki pozitif kaynaklı da gerçekleşebilir. Vücut sistemleri için hormonların tamamı kritiktir çünkü hormonlar vücut sistemlerine işlevsellik kazandırırlar. Aynı zamanda vücuttaki bazı aktivitelerinin denetlenmesinde görev alırlar. Peptid, steroid ve monoaminler olarak 3 grupta incelenebilirler. Tiroit bezinde dengesizlik, hiperprolaktinemi yani protein fazlalığı, polistik over sendromu, hiperandrojenemi ve sarı cisim eksikliği bilinen bazı hormon bozukluklarıdır. Çeşitli Hormon Testleri ve Uygulamaları Yukarıda sayılan rahatsızlıkların tanı uygulamalarında hormon testi yaptırmak gerekmektedir. Hormon testi çeşitli yakınmalar veya rahatsızlıklar üzerinden gerçekleşebilir. Hormon testleri en çok tiroid bezleriyle alakalıdır çünkü daha çok bu konuda hastalıklar görülmektedir. Bu alanda yapılan çeşitli tiroid fonksiyon tetkikleri bulunmaktadır. Total T3, Total T4, serbest T3 ve serbest T4 testleri, TSH testleri, Anti-T ve Anti-M testleri bu tetkiklere örnek gösterilebilir. Hormon testleri progesteron, testosteron, östrojen, FSH, LH, PRL, ACTH, kortizol, insülün, PTH, büyüme hormonu gibi çeşitlere de sahiptir.

Metabolizma Analizleri Metabolizma analizleri başta metabolizma olmak üzere tüm vücut bileşimi kapsamında detaylı analizler elde etme imkânı vermektedir. Cihazlar yardımıyla yapılan metabolizma analizleriyle vücut kitle indeksine, dolayısıyla vücuttaki yağ, kas ve su oranı tespit edilebilir; yağ-kas oranlarının vücutta nasıl dağıldığı bilgisine ulaşılabilir. Metabolizma analizleri sonucunda da bireyin vücudu ve ihtiyaçları hakkında daha detaylı bilgi sahibi olması sağlanarak yaşadığı hastalıkların çözümünde veya beslenme, antrenman programı gibi konularda sağlıklı adımlar atılabilir. Metabolizma Analizleri Nasıl İşe Yarar? Vücut kas, kemik, diş, organlar, sıvılar ve yağ dokusunun toplamından meydana gelmektedir ve bunların tamamı vücut ağırlığının tümünü ortaya koyar. Ancak metabolizma analizleri gibi testler olmadan vücut ağırlığının detaylarını ve bu bileşenlerin birer birer analizlerini yapmak mümkün değildir. Günümüzde yüksek kilo, obezite, morbid obezite gibi çok sayıda kilo hastalığı veya kalp damar hastalığı bulunmaktadır. Dolayısıyla insanlar sağlıklarına dikkat etmedikleri için, kaybolan sağlıklarını geri kazanmak adına hayat tarzlarında değişiklik yapmaları gerekebilir. Beslenme programı ve antrenman programları bu değişikliklerin olmazsa olmazlarıdır. Bu noktada metabolizma analizlerinin önemi ortaya çıkmaktadır. Çünkü sağlıklı bir beslenme ve antrenman programı birbiriyle ilişkili olduğu kadar bireyin kişisel özellikleriyle de bağlantılı olmalıdır. Dolayısıyla metabolizma analizlerinin sunduğu veriler, sağlıklı bir hayatın başlangıcında oldukça önemlidir. Metabolizma Analizi Süreci Metabolizma analizlerinde en yaygın kullanılan teknik analiz cihazı tarafından bireylere verilen elektrik akımıyla gerçekleştirilir. Bu teknikte verilen elektrik akımı genellikle hissedilmeyecek kadar küçüktür. Oldukça zayıf olan bu elektrik akımı tüm kasların içindeki sıvılarda dolaşarak bilgi aktarır. Yağ tabakasına geldiği zaman tepkiyle karşılaşan bu elektrik akımı dolayısıyla yağ oranı hakkında da detaylı analiz imkanı vermektedir. Bunun dışında yapılan metabolizma hızı ölçümü testleri de vardır. Bunların bazılarında bireyler sedyeye uzanırlar ve orada sakinleşmeleri beklenir, ardından takılan maskeyle soluk alımı takip edilir ve buradan alınan veriler ışığında metabolizma hızıyla alakalı detaylı bilgi elde edilir. En sağlıklı analiz uyandıktan birkaç saat sonra, tuvalet ihtiyacı giderildikten sonra ve mümkünse aç karna yapılmalıdır. Rahat ve hafif kıyafetler tercih edilmesi önerilir. Özellikle banyo, sauna spor aktivitelerinden hemen sonra, oruç veya uzun süren açlık döneminde, aşırı kafein tüketildiğinde, bazı hastalıklar esnasında ve ilaç kullanımlarında, kadınlar için regl döneminde ve uyuşturucu etkisi altında metabolizma analizlerininden sağlıklı sonuçlar alınması mümkün değildir. Metabolizma Analizi Yaptırmak Neden Önemli? Metabolizma analizi yaptırmak ilk beslenme ve antrenman programını için oldukça değerlidir ve anahtar role sahiptir. Ancak belirli periyotlarla ve gelişim gösterdikçe metabolizma analizlerinin tekrarlanması ve alınan yeni veriler üzerinden beslenme ve antrenman programlarını gözden geçirilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla testler tekrarlandığında metabolizma analizinin tam olarak elde edilebilmesi için önceki testlerde oluşturulan standartların aynısının oluşturulması önerilir. Metabolizma Hızı Nedir? Bazal metabolizma hızı vücudun tüm aktivitelerden bağımsız olarak kendi başına harcadığı enerji olarak nitelendirilebilir. Bazal metabolizma hızının üzerine gün içinde yapılan tüm aktiviteler de eklendiğinde günlük harcanan enerji ortaya çıkar ve buna göre bireyin ihtiyacı olan kalori hesaplanabilir. Dolayısıyla bazal metabolizma hızının takip edilmesiyle kilo kaynaklı hastalıklara yakalanmamak için gerekli olan bilgi elde edilmiş olunur. Bu bilgilere sahip olmak demek, bu bilgiler ışığında beslenme ve antrenman planı yapabilmek anlamına gelir ve sağlıklı bir hayat için atılabilecek ilk adımdır. Metabolizma hızını etkileyebilecek yaş, cinsiyet, hastalık gibi çok sayıda sebep vardır. Üstelik bir beslenme ve antrenman programı takip ediliyorsa gösterilen gelişmeler çerçevesinde de bu hız etkilenebilir. Dolayısıyla birey metabolizma analizlerini düzenli aralıklarla yaptırmalı ve kendisini sağlıklı bir yaşam tarzına buradan aldığı veriler ışığında entegre etmelidir. Bunun için de alanında uzman profesyoneller ile çalışılması önerilmektedir. Yanlış sonuçlar veya sonuçların yanlış yorumlanması kişinin hatalı adımlar atmasına, yerinde saymasına ya da negatif yönde hareket etmesine sebebiyet verebilmektedir.

RIA Analizleri Biyokimya laboratuvarı kapsamında çok sayıda test yapılmaktadır ve bu testler arasında RIA analizleri çok sayıda detaylı veriyi modern tıp yöntemleriyle bizlere sunmaktadır. RIA analizlerini de içeren biyokimya laboratuvarı testleriyle çok sayıda veri elde edilmesiyle birlikte, çeşitli hastalıkların teşhis ve tedavi uygulamaları için de çok sayıda yöntem geliştirilmektedir. Hastanelerin biyokimya laboratuvarlarınca yapılan tüm testler ve RIA analizleri yalnızca hastalıkların teşhis ve tedavi uygulamalarında değil, direkt olarak hastalıkların önlenmesinde de oldukça büyük faydalar sağlamaktadır. RIA Analizleri Ne İşe Yaramaktadır? Biyokimya laboratuvarı kapsamında yapılan testler ve RIA analizleriyle sağlıklı veya hastalıklı durumlarda biyokimyasal mekanizmaların tespiti sağlanmaktadır. Aynı zamanda bu RIA analizleri ile birlikte çeşitli rahatsızlıkların önlenmesinde, teşhis çalışmalarında ve prognoz uygulamalarında büyük oranda yararlanılmaktadır. Biyokimya laboratuvarları kapsamında yapılan RIA analizleriyle beraber, özellikle çok sayıda hastalığın tedavisinde kullanılan biyolojik materyallerin üretimi sağlanır. Tedavi aşamasının izlendiği bu dönemde bu biyolojik materyaller hastaların sağlıkları için oldukça kritiktir. Başta RIA analizleri olmak üzere biyokimya laboratuvarlarında üretilen bu biyolojik materyaller, serum, plazma, dokular ve vücut sıvıları olarak nitelendirilebilir. Bu tip serumların üretimi RIA analizleri ile kişinin kendi kanının da kullanıldığı süreçler içermektedir. Biyokimya laboratuvarı RIA analizleriyle kimyasal ve moleküler işlevlerin tespiti ve detaylı olarak analizi de mümkündür. RIA analizleri ile mümkün olan bu detaylı analizler ile uygun testlerin seçilebilmesi sağlanır ve uygun testlerin seçimiyle birlikte organ işlevlerinin incelenmesi de mümkün olur. Tüm bu RIA analizi kapsamında yapılan analiz ve uygun testlerin seçimi uygulamalarıyla organ işlevleri incelenebildiği gibi, doğru sonuçlar üzerinden uzman profesyonellerce tıbbi yorumlar getirilmesi de mümkündür. Bu tıbbi yorumların da hasta hastalığının korunması ve yaşam kalitesinin artırılmasına yönelik çalışmaların hayata geçirilmesi mümkün olmaktadır. Elbette hasta sağlığı için oldukça önemli veriler sunan RIA analizleri, hastaların hastalıklar neticesinde uygulanacak tedavi sürecinde yol haritası olduğu gibi, biyokimya laboratuvarlarında gelişen yeniliklerin bilimsel çalışmalar kapsamında kullanılmasına da ön ayak olarak yeni gelişmelerin ortaya çıkmasını tetiklemekte ve genel sağlık için önemli ihtiyaçların karşılanmasında da oldukça etkilidir. Biyokimya laboratuvarında yapılan biyokimyasal analizlerin başında RIA analizleri gelmekle birlikte, hormon analizleri, metabolizma analizleri, idrar analizleri ve tam kan sayımı gibi günümüz tıbbı ve hastaların sağlıklı yaşamı için oldukça önemli testler de yapılmaktadır. RIA Analizi Süreci Nasıl İşler? Biyokimya laboratuvarlarında yapılan RIA testleri yani Radyoimmün testler 1960 yılında bulunmuş olmakla birlikte o dönemden bugüne gelişerek hastaların iyileştirilmesi için önemli bir araç olarak kullanılmaktadır. Başta hormon testleri olmak üzere kullanım alanlarıyla hastalıkların önlenmesi, teşhis ve tedavi uygulamalarında büyük rol oynamaktadır. Radyoaktif etiketli antijenin antikor ile karıştırılmasıyla başlayan süreç eş antijeni içeren hasta serumunun da eklenmesiyle devam etmektedir. Bu sürecin ardından antijenlerin bağlanma işlemi gerçekleştirilir. Antijen bağlama işlemi aracılığı ile antijenlerin antikorlarla yer değiştirmesi sağlanır ve tüm bu sürecin sonucunda antijen-antikor çökeltisi elde edilir. Biyokimya laboratuvarlarınca yapılan RIA analizleri, oldukça önemli veriler sunmasıyla birlikte uygulaması oldukça zor işlemler içermektedir. Çünkü radyoaktif ajanların süreç içerisinde yer alması son derece hassas bir işlem süreci ihtiyacı doğurur. Bu sebeple alanında uzman profesyonellerce yapılması hem başarılı ve verimli sonuçları doğuracağı gibi hem de doğru analiz imkanı yapılmasını sağlayacak net ve sağlıklı verilerin elde edilmesi konusunda da oldukça önemlidir. Eğer siz de yaşadığınız herhangi bir problem neticesinde hastaneye başvurduğunuzda ve sizden biyokimya laboratuvarlarınca yapılan RIA analizleri talep edilirse bunu uzman profesyonellere başvurarak yaptırmalısınız. Sağlığınız için hiçbir süreçten kaçınmamalısınız.

İdrar Analizi İdrar vücuttaki çok sayıda problemin habercisi olabilir. İdrarda yaşanan renk değişiklikleri bile aslında kişiye yaşanan bir anormallik hakkında bilgi veriyor olabilir. Uzun yıllardır idrar, vücudumuzda gelişen veya gelişmekte olan rahatsızlıkların ve bazı değerlerin ölçümü için kullanılmaktadır. Özellikle böbrek hastalıkları, idrar yolu enfeksiyonları ve metabolik hastalıkların teşhis uygulamalarında idrar analizlerine başvurulmaktadır. Rutin taramalarda idrar analizleri halihazırda bulunmaktadır. Bunun dışında bireyler bazı yakınmalarla doktora gidebilir ve doktor idrar analizi talep edebilir. Karın ve yan ağrısı, sık sık idrar gerçekleştirilmesi, ağrılı idrar gerçekleştirilmesi, idrardan kan gelmesi veya çok koyu renklerde görülmesi gibi durumlar bu yakınmalara örnek olabilir. Bu tip belirtiler özellikle idrar yolu enfeksiyonlarına işaret edebilir ve çeşitli tedavi uygulamalarıyla iyileştirilmesi gerekmektedir. Bu sebeple idrar analizi ve erken teşhis önemlidir. İdrar analizleri ayrıca gebelik kontrollerinde, herhangi bir sebepten ötürü hastaneye yatış yapacak hastaların kabulünde ve cerrahi uygulamaların öncesinde hastaya dair kapsamlı bir bilgi edilmesinde sıkça başvurulan bir analiz çeşididir. İdrar Testi Süreci Hakkında Bilinmesi Gerekenler Böbreklerde üretilen idrarın test edilmesi kimyasal ve mikroskobik süreçlerden geçerek gerçekleşir. Metabolizma malzemeleri, bakteriler ve hücresel elemanların kontrolü gerçekleştirilir. Çok sayıda hastalık idrar testiyle henüz başlangıç aşamasında teşhis edilebilir, bu bağlamda oldukça değerli bir tetkik modelidir. İdrar analizi aslında her an yapılabilir ancak özellikle sabahları uyandıktan sonra yapılan ilk idrar konsantre özellikler barındırdığı için tetkik için daha iyi sonuçlar verecektir. Sağlıklı bir tetkik uygulanabilmesi için kadınların vajinal bölgelerini erkeklerin de penislerini temizlemeleri gerekmektedir. İdrar testi uygulayan kişilerin, idrar yapmaya başlarken ve bitirirken gelen idrarı tuvalete yapmaları, idrar çıkış sürecinin ortasındaki idrarı tetkik kabında biriktirmeleri önerilir. İdrar analizleri sonuçları doktora çok sayıda veri kazandırabilir. Miktarında dengesizlik görülen glukoz, protein, kırmızı kan hücreleri gibi maddeler yaşanan problem hakkında bilgi alınmasını sağlayabilir. Ancak son veriler doktora net bir çıkarım yaptırmayabilir. Bazı hastalıkların çeşitli evreleri olmaktadır ve idrar testinin hangi evrede yapıldığı oldukça önemlidir. O hastalığın idrar testinde çıkmayacak şekilde ilerlediği bir dönem olabilir. Dolayısıyla kişinin nedeni belli olmayan semptomları varsa ve sürekli kendini tekrar ediyorsa bu tip testleri aralıklı olarak yaptırması önerilmektedir. İdrar analizi genellikle teşhise destek olmak amacıyla yapılmaktadır ancak en temel görevi kişinin sağlığı alakalı genel bir görü elde edebilmektir. İdrar analizi tekil olarak değerlendirilmemeli; hastaların semptomları, mevcut hastalıkları, kullandığı ilaçlar ve yaptırılan diğer testlerin tek bir potada eritilerek değerlendirilmesi gerekmektedir. İdrar Analizinde Detaylar İdrar analizi esnasında görsel inceleme yapılmaktadır. Bu inceleme idrarın renk ve berraklığıyla alakalıdır çünkü bu iki parametre idrarın durumuyla alakalı faydalı bilgiler sunabilir. Kimyasal ve mikroskobik inceleme bulguları görsel inceleme bulgularıyla birlikte incelenmektedir. Kimyasal incelemeyse test şeritleri yani strip’lerin idrara batırılmasıyla gerçekleşmektedir. İşlem idrara batırılan şeritlerin kısa süre içinde rengini değiştirmesiyle sonuçlanır ve renk değişimleri idrarın içeriğiyle alakalı bilgiler sunar. Mikroskobik inceleme görsel veya kimyasal incelemede anormallik sezildiğinde kesin olarak uygulanmaktadır. Bazı durumlarda rutin tarama içeriğine dahil edilmez. İdrar testi idrarda var olan tüm mikroskobik hücre ve maddelerin detaylı incelenmesidir.

Tam Kan Sayımı Tam kan sayımı öncelikle kişinin genel sağlık durumu hakkında kapsamlı bir bilgiye ulaşılmasında fayda sağlamaktadır. Bunun dışında çok sayıda dengesizliğin, anormalliğin veya kansızlık gibi rahatsızlıkların tanısında da kullanılır. Tam kan sayımı bazı durumlarda büyük tarama paketlerinin içindeki testlerden biri olabilir, bunun dışında rutin bir uygulama sonucunda yaptırılabilir. Çeşitli semptomlardan dolayı kişi doktora başvurduğunda doktor tam kan sayımı talep edebilir. Ayrıca yaşadıkları hastalıklardan dolayı düzenli kontrollere giden bireylerin belirli periyotlarla tam kan sayımı yaptırmaları gerekir. Tam kan sayımında alınacak numune elbette kandır. Bu kan koldan, parmaklardan veya topuktan alınabilir. Tam Kan Sayımı Hakkında Bilinmesi Gerekenler Tam kan sayımında kan hücrelerinin incelenmesi gerçekleşmektedir. Tam kan sayımı rutin içeriğinde genellikle lökositler (WBC), eritrositler (RBC), hemoglobin (Hgb), hematokrit (Hct), kan ücresi hacmi dengesi (MCV), kan hücrelerindeki hemoglobin değeri (MCH), kan hücrelerindeki hemoglobin konsantrasyonu (MCHC) ve trombosit sayımı bulunmaktadır. Bu noktada hücrenin yalnızca tipi değil, büyüklük ve aldığı şekil gibi tüm fiziksel özellikleri değerlendirilir. Yeterli veri alınamazsa formül lökosit gibi farklı tetkiklerin talep edilmesi normaldir. Hücre gruplarında anormallik sezilirse mikroskobik olarak inceleme yapılır. Lökosit yani WBC testi kanımızdaki lökosit miktarının ölçülmesinde kullanılmaktadır. Lökosit değerlerindeki iniş ve çıkışlar çeşitli konularda bilgi sunabilir. Formül lökosit ise lökosit tiplerinin detaylandırılmasında kullanılmaktadır. Eritrosit yani RBC testi ise kandaki eritrosit miktarının ölçülmesini sağlar. Aynı şekilde eritrosit değerlerinin iniş ve çıkışları da doktorun ihtiyacı olan verileri sunabilir. Hemoglobin kandaki oksijen taşıyıcı proteinlerin, hematokrit kan hacminde yer alan eritrositlerin değerinin ölçülmesini sağlar. Trombosit miktarının ve hacminin ölçülmesi ciddi öneme sahiptir. Özellikle pıhtılaşma gibi rahatsızlıkların belirtileri bu şekilde öğrenilebilir. Trombosit hacmi yani MPV değeri ise kemik iliğindeki trombosit üretimi hakkında bilgi vermektedir. Eritrositlerin ortalama büyüklüklerini bizlere anlatan değer MCV yani eritrosit hacmidir. Bu uygulamayla B12 vitamin eksikliği, demir eksikliği gibi bazı problemler saptanabilir. Ortalama eritrosit hemoglobin değeri yani MCH ile oksijen taşıyıcı hemoglobinin vücuttaki yaklaşık miktarı ölçülmektedir.  Bazı vitamin ve demir eksikliklerinin saptanmasında önemli olan MCHC yani kan hücrelerindeki hemoglobin konsantrasyonu tam kan sayımı tetkikleri içinde önemli bir role sahiptir. Eritrosit dağılım genişliği yani RDW ile de eritrositlerin boyutlarındaki değişiklik saptanmaktadır, bu yolla birlikte çeşitli anemi yani kansızlık problemleri hakkında bilgi sahibi olunabilir. Tam kan sayımı günümüzde birçok problemde ilk istenen tetkiklerden biri halini almıştır. Genel sağlık hakkında bilgi sağladığı gibi yukarıda sayılan konularda detaylı bilgi sunar.  Genellikle bitkinlik, sebepsiz yorgunluklar, enfeksiyonlu vakalar, morarmalar veya kanamalar söz konusu olduğunda doktor yönlendirmesiyle ilk talep edilen tetkik tam kan sayımı olacaktır. Anemi yani kansızlık hastalığı söz konusuyla bunu belirlemenin en basit yolu tam kan sayımından geçmektedir. Ayrıca tam kan sayımı sonuçları lösemi gibi çok ciddi hastalıklar hakkında şüphe oluşmasını da sağlayabilir. Kişi farkında olmadan iç organlarında veya vücudunun herhangi bir noktasında bir kanama gerçekleşip gerçekleşmediği veya hayatını tehlikeye atabilecek bir pıhtılaşma olup olmadığı hakkında da tam kan sayımı hakkında bilgi verebilir. Dolayısıyla düzenli olarak tam kan sayımı yaptırmak kişi sağlığı için son derece faydalıdır.